De geschiedenis van ABBA begint in de zomer van 1966. Dan ontmoeten Björn Ulvaeus (geboren op 25 april 1945) en Benny Andersson (16 december 1946) elkaar voor het eerst. De dan 21-jarige Björn is lid van de Zweedse folkgroep The Hootenanny Singers; de één jaar jongere Benny speelt keyboards in de razend populaire popgroep The Hep Stars. Met deze groep, die ook wel ‘de Zweedse Beatles’wordt genoemd, scoort hij met het liedje 'Sunny Girl' in 1968 een Europese hit. Björn en Benny besluiten om met elkaar liedjes te gaan schrijven, daarbij gestimuleerd door hun platenbaas en latere manager Stig Anderson. Hij herkent het compositorische talent van het duo en voorspelt hen een gouden toekomst.
Verliefd
Ondertussen is Björn verliefd geworden op de hoogblonde zangeres Agnetha Fältskog (5 april 1950), die in Scandinaviëal een paar solohits op haar naam heeft staan. In 1971 trouwen Björn en Agnetha, een gebeurtenis die in de Zweedse media veel aandacht krijgt. Ook Benny is verliefd geworden en wel op de in Noorwegen geboren Anni-Frid ‘Frida’Lyngstad (15 november 1945), met wie hij snel is verloofd maar pas in 1978 trouwt. En net als Agnetha is Frida als solozangeres al redelijk succesvol in Scandinavië. Vanaf 1970 werken Björn, Benny, Agnetha en Frida regelmatig met elkaar samen. Zo zingen zij de achtergrondkoortjes op het album Lycka van Björn & Benny, waarna ze met z’n vieren besluiten de groep Festfolk op te richten.
Eurovisie Songfestival
Al gauw wordt de naam Festfolk veranderd in Björn & Benny & Agnetha & Anni-Frid. Onder die naam doet het viertal in 1973 mee aan het Nationaal Songfestival van Zweden, waar zij met het liedje 'Ring Ring' weliswaar op een derde plaats eindigen maar toch een grote hit in Zweden scoren. Ook in Nederland is Ring Ring in de zomer van 1973 een grote hit. Een jaar later doen Björn & Benny & Agnetha & Anni-Frid onder de nieuwe naam ABBA –een acroniem van de voornamen van de vier –opnieuw mee aan het Zweedse Nationaal Songfestival, dat zij met het liedje Waterloo weten te winnen. En zo beklimt ABBA op 6 april 1974 het podium in de Engelse badplaats Brighton, waar het Eurovisie Songfestival dat jaar wordt gehouden. Gestoken in glitterpakjes weet ABBA de harten van vrijwel alle Europeanen te veroveren. Ze winnen het festival overtuigend waarna Waterloo een gigantische hit wordt in heel Europa.
Miljoenen
Na het succes van 'Waterloo' volgt in hoog tempo de ene na de andere internationale hit. Europa, maar ook de Verenigde Staten, Zuid Amerika en Aziëvalt massaal voor het unieke ABBA-geluid. Van hits als 'I Do I Do I Do I Do', 'S.O.S.', 'Mamma Mia' (allen uit 1975), 'Fernando', 'Dancing Queen', 'Money Money Money' (1976), 'Knowing Me Knowing You', 'The Name Of The Game' (1977), 'Take A Chance On Me', 'Eagle/Thank You For The Music' (1978), 'Chiquitita', 'Voulez-Vous', 'Gimme! Gimme! Gimme!', 'I Have A Dream' (1979), 'The Winner Takes It All' en 'Super Trouper' (1980) worden wereldwijd miljoenen en miljoenen exemplaren verkocht. Onderwijl toert ABBA zo’n beetje de hele wereld over, in welk kader zij in 1977 in de Jaap Edenhal Amsterdam en in 1979 in Ahoy’Rotterdam twee gedenkwaardige concerten in Nederland geeft. De succesvolle bioscoopfilm ABBA: The Movie bevat beelden van de Australische tour van ABBA.
Einde
Ondertussen begint alle roem en succes haar tol te eisen. Zo kondigen Björn en Agnetha in 1979 hun scheiding aan, twee jaar later gevolgd door die van Benny en Frida. Vooralsnog lijkt het voortbestaan van ABBA niet in gevaar te komen. In 1981 verschijnt het album The Visitors met daarop de wereldhits 'One Of Us' en 'Head Over Heels'. Het jaar daarop zit ABBA weer in de studio voor de opnamen van het volgende album. Maar dan blijkt dat beide scheidingen wel degelijk hun uitwerking hebben op de magie van ABBA. Er volgen nog een paar singles, maar het album wordt nooit afgemaakt. In december 1982 wordt het besluit bekend gemaakt dat ABBA tijdelijk uit elkaar gaat. Uiteindelijk blijkt dit het definitieve einde te zijn voor de Zweedse supergroep. Nadien komt ABBA als groep nooit meer bij elkaar.
Reünie
In de jaren daarna maken Agnetha en Frida diverse soloplaten; ook Björn en Benny blijven actief samenwerken. Met z’n tweeën schrijven en produceren succesvolle theaterproducties als Chessen Mamma Mia!, een musical gebaseerd op de liedjes van ABBA. Ofschoon Björn, Benny, Agnetha en Frida tegenwoordig weer als vrienden door het leven gaan –ze waren in 2008 alle vier present tijdens de première van de film Mamma Mia! - , zit een reünie van ABBA er niet meer in. En mocht ABBA ooit nog uit haar as herrijzen, dan is het zeker niet voor het geld. Een paar jaar geleden werd namelijk een aanbod van één miljard dollar om ABBA nog één keer live te laten optreden door Agnetha, Björn, Benny en Anni-Frid vriendelijk doch beslist afgewezen.
Top 2000
In de 23e editie van de Top 2000 staat ABBA met de volgende noteringen:
Sunday Morning Classic: The Visitors
Op 29 november 2020 was ABBA onze Sunday Morning Classics met het album The Visitors.
Abba wordt herinnerd als een van de beste popgroepen aller tijden, met het songwritingteam van Benny Andersson en Bjorn Ulvaeus die klassieker na klassieker schreven. Ook de twee hoofdvocalisten, Agnetha Faltskog en Anni-Frid Lyngstad, waren meesters in de kunst van harmonie en als groep zorgden ze voor enkele van de beste en meest memorabele hits van de jaren zeventig.
Thematisch is The Visitors meestal donker en reflecterend, maar zelden deprimerend. De teksten raken aan het verdriet van een ouder over het opgroeien van een kind ("Slipping Through My Fingers"), relatiebreuken ("One of Us") en, in een zeer zeldzame politieke zet, de Koude Oorlog en, meer specifiek, geheime bijeenkomsten tegen het communistische bewind ("The Visitors.") Muzikaal is het ambitieuzer en consequent interessanter dan al hun andere albums.
Het mooie maar onheilspellende en droevige "Soldiers" is een ander hoogtepunt, evenals het uitgeklede en langzame slaapliedje "Like An Angel Passing Through My Room."
"When All Is Said and Done" is een van de meest vrolijke nummers van het album en bevat een opbeurende, optimistische melodie.
Het vreemde "Two for the Price of One", dat mogelijk het enige nummer is van een reguliere popgroep dat verwijst naar een trio, is ook nogal humoristisch en luchtig, maar nog ambitieuzer dan gedacht.
Het prachtige en treurige "One of Us" was de enige grote hit en werd bijna de 10e officiële Britse nummer 1-hit van de groep in 1981.
Een van de meest ambitieuze nummers van het album is 'I Let the Music Speak', met sterke klassieke en muzikale invloeden.
The Visitors is een van de treurigste maar meest intrigerende en verrassend mooie album van een super popgroep. Het is het meest "album"-achtig van alle ABBA-albums, en waarschijnlijk het artistieke hoogtepunt van de groep. The Visitors is misschien wel het meest opmerkelijke en onverwachte album van ABBA. Het leek onvermijdelijk, en inderdaad bleek The Visitors het laatste originele ABBA-album te zijn. Bjorn en Agnetha kwamen uit een rommelige scheiding en Benny en Frida gingen uit elkaar toen het werk aan het album begon. De sfeer was gespannen en oncomfortabel, en dit komt terug op het album.
De nummers vereisen meer luisterplezier om ervan te genieten, zoals bij de beste albums, en als zwanenzang is het een mooie prestatie - melodieus, ambitieus, uniek en interessant. Een prima plaat.
bron: Jan Liebregts, NPO en Wikipedia
Foto: Beeld en Geluid (AVRO)
